Ganesh Chalisa — అర్థంతో పూర్తి పాఠం

జయ గణపతి సద్గుణసదన కవివర బదన కృపాల ।
విఘ్న హరణ మంగల కరణ జయ జయ గిరిజాలాల ॥

సద్గుణాలకు నిలయమైనవాడా, శ్రేష్ఠమైన ఏనుగు ముఖం కలిగిన దయామయుడా, శ్రీ గణపతీ నీకు జయం. విఘ్నాలను (ఆటంకాలను) తొలగించి మంగళాలను (శుభాలను) ప్రసాదించే పార్వతీ దేవి (గిరిజ) ముద్దుల కుమారా నీకు జయము జయము.

జయ జయ జయ గణపతి రాజూ ।
మంగల భరణ కరణ శుభ కాజూ ॥ 1 ॥

జయ గజబదన సదన సుఖదాతా ।
విశ్వ వినాయక బుద్ధి విధాతా ॥ 2 ॥

వక్ర తుణ్డ శుచి శుణ్డ సుహావన ।
తిలక త్రిపుణ్డ భాల మన భావన ॥ 3 ॥

రాజిత మణి ముక్తన ఉర మాలా ।
స్వర్ణ ముకుట శిర నయన విశాలా

ఓ గణేశా, నీవు దేవగణాల నాయకుడవు. భక్తుల జీవితాల్లో శుభం, ఆనందం నింపుతూ వారు చేసే మంచి పనులు విజయవంతంగా పూర్తయ్యేలా ఆశీర్వదిస్తావు. అందుకే ప్రతి శుభకార్యానికి ముందు నిన్నే మొదట పూజిస్తారు. ఏనుగు ముఖంతో ఉన్న గణేశుడు భక్తులకు సుఖశాంతులను ప్రసాదిస్తాడు. ప్రపంచమంతా ఆయనను జ్ఞానం మరియు బుద్ధిని ఇచ్చే దేవుడిగా భావించి భక్తితో ఆరాధిస్తుంది. గణేశుడి వంకర తొండం, దివ్యమైన రూపం ఎంతో అందంగా ఉంటాయి. ఆయన నుదుటిపై ఉన్న పవిత్ర తిలకం మరియు త్రిపుండ్రం భక్తులకు ఆధ్యాత్మిక శక్తి మరియు ప్రశాంతతను గుర్తుచేస్తాయి. గణేశుడు ముత్యాలు, రత్నాలతో అలంకరించబడి ప్రకాశిస్తాడు. ఆయన ధరించిన బంగారు కిరీటం మరియు పెద్ద కళ్ళు ఆయన మహిమను, దయను తెలియజేస్తాయి

పుస్తక పాణి కుఠార త్రిశూలం ।
మోదక భోగ సుగన్ధిత ఫూలం ॥ 5 ॥

సున్దర పీతామ్బర తన సాజిత ।
చరణ పాదుకా ముని మన రాజిత ॥ 6 ॥

ధని శివసువన షడానన భ్రాతా ।
గౌరీ లలన విశ్వ-విధాతా ॥ 7 ॥

ఋద్ధి సిద్ధి తవ చఁవర సుధారే ।
మూషక వాహన సోహత ద్వారే

గణేశుడు చేతుల్లో పుస్తకం, గొడ్డలి, త్రిశూలం వంటి దైవ చిహ్నాలను ధరించి ఉంటాడు. భక్తులు ఆయనకు మోదకాలు మరియు సువాసన పూలను సమర్పించి భక్తిని తెలియజేస్తారు. పసుపు రంగు వస్త్రాలు ధరించిన గణేశుడి రూపం ఎంతో అందంగా ఉంటుంది. మహర్షులు, జ్ఞానులు కూడా ఆయన పవిత్ర పాదాలను భక్తితో పూజిస్తారు. గణేశుడు పరమశివుడు మరియు పార్వతీ దేవి కుమారుడు. కార్తికేయుని సోదరుడైన ఆయన మహిమ ప్రపంచమంతా ప్రసిద్ధి చెందింది. సంపద మరియు ఆధ్యాత్మిక శక్తులు ఎల్లప్పుడూ గణేశుడితో ఉంటాయి. ఆయన వాహనమైన ఎలుక మన కోరికలు మరియు అహంకారంపై నియంత్రణను సూచిస్తుంది.

కహౌం జన్మ శుభ కథా తుమ్హారీ ।
అతి శుచి పావన మంగల కారీ ॥ 9 ॥

ఏక సమయ గిరిరాజ కుమారీ ।
పుత్ర హేతు తప కీన్హా భారీ ॥ 10 ॥

భయో యజ్ఞ జబ పూర్ణ అనూపా ।
తబ పహుఁచ్యో తుమ ధరి ద్విజ రూపా ॥ 11 ॥

అతిథి జాని కై గౌరీ సుఖారీ ।
బహు విధి సేవా కరీ తుమ్హారీ

ఇప్పుడు గణేశుడి పవిత్ర జన్మకథను ఈ చాలీసా వివరిస్తోంది. ఆయన జన్మకథను వినడం మరియు చదవడం ఎంతో శుభప్రదమని భావిస్తారు. ఒకసారి పార్వతీ దేవి కుమారుని కోసం తీవ్రమైన తపస్సు చేసింది. ఆమె భక్తి మరియు తపస్సుతో దైవ కృపను పొందాలని కోరుకుంది. పార్వతీ దేవి చేసిన యజ్ఞం విజయవంతంగా పూర్తయ్యాక దివ్యశక్తి ప్రత్యక్షమైంది. గణేశుడు పవిత్ర రూపంలో అక్కడకు వచ్చాడు. పార్వతీ దేవి గణేశుణ్ణి అతిథిగా భావించి ఎంతో ప్రేమతో సేవ చేసింది. ఆమె భక్తి, గౌరవం చూసి దేవతలు కూడా ఆనందించారు.

అతి ప్రసన్న హ్వై తుమ వర దీన్హా ।
మాతు పుత్ర హిత జో తప కీన్హా ॥ 13 ॥

మిలహి పుత్ర తుహి బుద్ధి విశాలా ।
బినా గర్భ ధారణ యహి కాలా ॥ 14 ॥

గణనాయక గుణ జ్ఞాన నిధానా ।
పూజిత ప్రథమ రూప భగవానా ॥ 15 ॥

అస కహి అన్తర్ధ్యాన రూప హ్వై ।
పలనా పర బాలక స్వరూప హ్వై

ఆమె భక్తి చూసి సంతోషించిన గణేశుడు వరం ప్రసాదించాడు. కుమారుడి కోసం ఆమె చేసిన తపస్సు ఫలిస్తుందని ఆశీర్వదించాడు. పార్వతీ దేవికి జ్ఞానవంతుడైన కుమారుడు లభిస్తాడని ఆశీర్వాదం లభించింది. ఆ జననం సాధారణ మానవ జననం కాకుండా దైవశక్తితో జరిగింది. గణేశుడు జ్ఞానం, మంచి గుణాల నిలయం మరియు దేవగణాల నాయకుడు. అందుకే ప్రతి శుభకార్యానికి ముందు ఆయనను మొదట పూజిస్తారు. అలా ఆశీర్వాదం ఇచ్చిన తర్వాత ఆ దివ్యరూపం అదృశ్యమైంది. కొంతసేపటికి ఊయలలో ఒక దివ్య శిశువు ప్రత్యక్షమయ్యాడు.

బని శిశు రుదన జబహి తుమ ఠానా ।
లఖి ముఖ సుఖ నహిం గౌరి సమానా ॥ 17 ॥

సకల మగన సుఖ మంగల గావహిం ।
నభ తే సురన సుమన వర్షావహిం ॥ 18 ॥

శమ్భు ఉమా బహుదాన లుటావహిం ।
సుర ముని జన సుత దేఖన ఆవహిం ॥ 19 ॥

లఖి అతి ఆనన్ద మంగల సాజా ।
దేఖన భీ ఆయే శని రాజా

ఆ దివ్యశిశువు ఏడవడం ప్రారంభించగా పార్వతీ దేవి ఆనందంతో అతని ముఖాన్ని చూసింది. తనకు కుమారుడు లభించిన ఆనందానికి ఆమెకు అవధులు లేకుండా పోయాయి. అక్కడున్న అందరూ ఆనందంతో మంగళగీతాలు పాడారు. దేవతలు ఆకాశం నుండి పుష్పవర్షం కురిపిస్తూ ఆ దివ్యజన్మను ఆశీర్వదించారు. పార్వతీ దేవి మరియు పరమశివుడు ఆనందంతో దానాలు చేశారు. దేవతలు, ఋషులు అందరూ ఆ దివ్యబాలుణ్ణి దర్శించడానికి వచ్చారు. కైలాసం అంతా ఆనందంతో నిండిపోయింది. ఆ సమయంలో శని దేవుడు కూడా ఆ బాలుణ్ణి చూడటానికి అక్కడికి వచ్చాడు.

నిజ అవగుణ గుని శని మన మాహీం ।
బాలక దేఖన చాహత నాహీం ॥ 21 ॥

గిరజా కఛు మన భేద బాయో ।
ఉత్సవ మోర న శని తుహి భాయో ॥ 22 ॥

కహన లగే శని మన సకుచాఈ ।
కా కరిహౌ శిశు మోహి దిఖాఈ ॥ 23 ॥

నహిం విశ్వాస ఉమా కర భయఊ ।
శని సోం బాలక దేఖన కహ్యఊ

తన చూపు ప్రభావం వల్ల ప్రమాదం జరిగే అవకాశం ఉందని శని దేవుడు భయపడ్డాడు. అందుకే బాలుణ్ణి చూడడానికి వెనుకంజ వేశాడు. శని దేవుడు ఎందుకు బాలుణ్ణి చూడటం లేదో పార్వతీ దేవికి అర్థం కాలేదు. ఈ ఉత్సవం నీకు నచ్చలేదా అని ఆమె ప్రశ్నించింది. శని దేవుడు వినయంగా తన భయాన్ని వివరించాడు. తన చూపు వల్ల శిశువుకు హాని కలగవచ్చని చెప్పాడు. పార్వతీ దేవి ఆ మాటలను నమ్మలేదు. ఆమె శని దేవుణ్ణి బాలుణ్ణి చూడమని పట్టుబట్టింది.

పతహిం శని దృగ కోణ ప్రకాశా ।
బాలక శిర ఇి గయో ఆకాశా ॥ 25 ॥

గిరజా గిరీం వికల హ్వై ధరణీ ।
సో దుఖ దశా గయో నహిం వరణీ ॥ 26 ॥

హాహాకార మచ్యో కైలాశా ।
శని కీన్హ్యోం లఖి సుత కో నాశా ॥ 27 ॥

తురత గరు చి విష్ణు సిధాయే ।
కాటి చక్ర సో గజ శిర లాయే

శని దేవుడు బాలుణ్ణి చూసిన వెంటనే ప్రమాదం జరిగింది. ఆ శిశువు తల శరీరం నుండి వేరై ఆకాశంలోకి వెళ్లిపోయింది. ఆ దృశ్యం చూసి పార్వతీ దేవి తీవ్ర దుఃఖంలో కూలిపోయింది. ఆమె బాధను మాటల్లో చెప్పలేనంతగా ఉంది. కైలాసం అంతా విషాదంతో నిండిపోయింది. శని చూపు వల్లే ఈ ప్రమాదం జరిగిందని అందరూ గ్రహించారు. విష్ణుమూర్తి వెంటనే గరుడుడిపై బయలుదేరి పరిష్కారం కోసం వెళ్లాడు. ఆయన ఒక ఏనుగు తలను తీసుకుని వచ్చాడు.

బాలక కే ధ ఊపర ధారయో ।
ప్రాణ మంత్ర ప శంకర డారయో ॥ 29 ॥

నామ గణేశ శమ్భు తబ కీన్హే ।
ప్రథమ పూజ్య బుద్ధి నిధి వర దీన్హే ॥ 30 ॥

బుద్ధి పరీక్శా జబ శివ కీన్హా ।
పృథ్వీ కీ ప్రదక్శిణా లీన్హా ॥ 31 ॥

చలే షడానన భరమి భులాఈ ।
రచీ బైఠ తుమ బుద్ధి ఉపాఈ

ఆ ఏనుగు తలను బాలుడి శరీరానికి అమర్చారు. పరమశివుడు తన దైవశక్తితో మళ్లీ ప్రాణం పోశాడు. ఆ తర్వాత శివుడు ఆ బాలుణ్ణి గణేశుడు అని నామకరణం చేశాడు. అన్ని దేవతలకంటే ముందు పూజలు అందుకునే వరాన్ని ప్రసాదించాడు. ఒకసారి శివుడు తన కుమారుల బుద్ధిని పరీక్షించాలని నిర్ణయించాడు. ప్రపంచానికి ప్రదక్షిణ చేయమని చెప్పాడు. కార్తికేయుడు వెంటనే ప్రపంచ యాత్రకు బయలుదేరాడు. కానీ గణేశుడు తెలివిగా ఆలోచించి వేరే మార్గాన్ని ఎంచుకున్నాడు.

చరణ మాతు-పితు కే ధర లీన్హేం ।
తినకే సాత ప్రదక్శిణ కీన్హేం ॥ 33 ॥

ధని గణేశ కహి శివ హియ హరషే ।
నభ తే సురన సుమన బహు బరసే ॥ 34 ॥

తుమ్హరీ మహిమా బుద్ధి బాఈ ।
శేష సహస ముఖ సకై న గాఈ ॥ 35 ॥

మైం మతి హీన మలీన దుఖారీ ।
కరహుఁ కౌన బిధి వినయ తుమ్హారీ

గణేశుడు తన తల్లిదండ్రుల చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేశాడు. తల్లిదండ్రులే ప్రపంచమని భావించి వారినే ప్రపంచంగా పూజించాడు. గణేశుడి తెలివితేటలను చూసి శివుడు ఎంతో ఆనందించాడు. దేవతలు మళ్లీ పుష్పవర్షం కురిపిస్తూ ప్రశంసించారు. గణేశుడి మహిమను పూర్తిగా వర్ణించడం ఎవరికీ సాధ్యం కాదు. వేల నోళ్లు ఉన్న ఆదిశేషుడు కూడా ఆయన గొప్పతనాన్ని పూర్తిగా చెప్పలేడు. భక్తుడు తనను తాను బలహీనుడిగా, బాధల్లో ఉన్నవాడిగా భావిస్తున్నాడు. గణేశుణ్ణి ఎలా సరిగా స్తుతించాలో తెలియక వినయంగా ప్రార్థిస్తున్నాడు.

భజత రామసున్దర ప్రభుదాసా ।
లఖ ప్రయాగ కకరా దుర్వాసా ॥ 37 ॥

అబ ప్రభు దయా దీన పర కీజై ।
అపనీ శక్తి భక్తి కుఛ దీజై

మనసు ఎన్నో దారుల్లో తిరుగుతూ అయోమయంలో పడుతోంది. తెలిసి తెలియక చేసిన తప్పులను క్షమించమని గణేశుణ్ణి వేడుకుంటున్నాడు. మళ్లీ భక్తుడు గణేశుడిని స్తుతిస్తూ జయజయధ్వానాలు చేస్తున్నాడు. జీవితంలో శుభం మరియు విజయాన్ని ప్రసాదించమని ప్రార్థిస్తున్నాడు.

శ్రీ గణేశ యహ చాలీసా పాఠ కరేం ధర ధ్యాన ।
నిత నవ మంగల గృహ బసై లహే జగత సన్మాన ॥

సమ్వత్ అపన సహస్ర దశ ఋషి పంచమీ దినేశ ।
పూరణ చాలీసా భయో మంగల మూర్తి గణేశ ॥

ఈ గణేశ్ చాలీసాను భక్తితో చదివే వారికి గణేశుడి కృప లభిస్తుంది. వారి జీవితాల్లో శాంతి, విజయం మరియు శుభఫలితాలు కలుగుతాయని ఈ దోహా చెబుతోంది.