Hanuman Chalisa — అర్థంతో పూర్తి పాఠం

శ్రీ గురు చరణ సరోజ రజ
నిజమన ముకుర సుధారి ।
వరణౌ రఘువర విమల యశ
జో దాయక ఫలచారి ॥

బుద్ధిహీన తను జానికే
సుమిరౌ పవనకుమార ।
బల బుద్ధి విద్యా దేహు మోహి
హరహు కలేశ వికార ॥

శ్రీ గురుదేవుల పాదపద్మముల ధూళితో అద్దము వంటి నా మనస్సును శుభ్రపరుచుకుని, చతుర్విధ ఫలములను ఇచ్చు పవిత్రమైన శ్రీ రఘువర (రామచంద్ర) కీర్తిని నేను తలచెదను. బుద్ధిహీన శరీరమును తెలుసుకొని, ఓ పవనకుమారా (ఆంజనేయా) నిన్ను నేను స్మరించుచున్నాను. నాకు బలము, బుద్ధి, విద్యను ప్రసాదించి నా కష్టాలను, వికారాలను తొలగించుము.

జయ హనుమాన జ్ఞానగుణసాగర
జయ కపీశ తిహు లోక ఉజాగర ॥
రామదూత అతులిత బలధామా
అంజనిపుత్ర పవనసుత నామా ॥
మహావీర విక్రమ బజరంగీ
కుమతి నివార సుమతి కే సంగీ ॥
కంచన వరణ విరాజ సువేశా
కానన కుండల కుంచిత కేశా ॥

ఓ హనుమంతా, జ్ఞానము మరియు మంచి గుణముల సముద్రమువంటి నీకు, వానరజాతికి ప్రభువైన నీకు, మూడు లోకాలను ప్రకాశింపజేసే నీకు జయము జయము. ఓ హనుమంతుడా! నీవు శ్రీరాముని దూతవు, అపారమైన బలశక్తికి నిలయం. అంజనా దేవికి పుట్టినవాడివి, వాయుదేవుని కుమారుడిగా ప్రసిద్ధి పొందినవాడివి. నీవు మహావీరుడవు, పరాక్రమముతో కూడిన వజ్రము వంటి దేహము కలవాడవు, చెడు మతి గల వారిని నివారించి మంచి మతి కలవారితో కలిసి ఉండువాడవు. బంగారు రంగు గల దేహముతో, మంచి వస్త్రములు కట్టుకుని, మంచి చెవి దుద్దులు పెట్టుకుని, ఉంగరాల జుట్టు కలవాడవు.

హాథ వజ్ర ఔరు ధ్వజా విరాజై
కాంధే మూంజ జనేవూ సాజై ॥
శంకర సువన కేసరీనందన
తేజ ప్రతాప మహా జగవందన ॥
విద్యావాన గుణీ అతిచాతుర
రామ కాజ కరివే కో ఆతుర ॥
ప్రభు చరిత్ర సునివే కో రసియా
రామ లఖన సీతా మన బసియా ॥

ఒక చేతిలో వజ్రాయుధము (గద), మరొక చేతిలో విజయానికి ప్రతీక అయిన ధ్వజము (జెండా) పట్టుకుని, భుజము మీదుగా జనేయును (యజ్ఞోపవీతం) ధరించినవాడవు. శంకరుని అవతారముగా, కేసరీ పుత్రుడవైన నీ తేజస్సును ప్రతాపమును చూసి జగములు వందనము చేసినవి. విద్యావంతుడవు, మంచి గుణములు కలవాడవు, బుద్ధిచాతుర్యము కలవాడవు అయిన నీవు శ్రీ రామచంద్ర కార్యము చేయుటకు ఉత్సాహముతో ఉన్నవాడవు. శ్రీరామచంద్ర ప్రభువు యొక్క చరిత్రను వినుటలో తన్మయత్వము పొంది, శ్రీ సీతా, రామ, లక్ష్మణులను నీ మనస్సులో ఉంచుకున్నవాడవు.

సూక్ష్మరూప ధరి సియహి దిఖావా
వికటరూప ధరి లంక జరావా ॥
భీమరూప ధరి అసుర సంహారే
రామచంద్ర కే కాజ సంవారే ॥
లాయ సంజీవన లఖన జియాయే
శ్రీ రఘువీర హరషి వుర లాయే ॥
రఘుపతి కీన్హీ బహుత బడాయీ
తుమ మమ ప్రియ భరత సమ భాయీ ॥

సూక్ష్మరూపము ధరించి సీతమ్మకు కనిపించినవాడవు, భయానక రూపము ధరించి లంకను కాల్చినవాడవు. మహాబల రూపమును ధరించి రాక్షసులను సంహరించినవాడవు, శ్రీ రామచంద్రుని పనులను నెరవేర్చినవాడవు. సంజీవిని తీసుకువచ్చి లక్ష్మణుని బ్రతికించిన నీ వల్ల శ్రీ రఘువీరుడు (రాముడు) చాలా ఆనందించాడు మరియు నిన్ను హృదయానికి హత్తుకున్నాడు. శ్రీరాముడు నిన్ను మెచ్చుకుని, తన తమ్ముడైన భరతుని వలె నీవు తనకు ఇష్టమైనవాడవు అని పలికెను.

సహస వదన తుమ్హరో యశ గావై
అస కహి శ్రీపతి కంఠ లగావై ॥
సనకాదిక బ్రహ్మాది మునీశా
నారద శారద సహిత అహీశా ॥
యమ కుబేర దిగపాల జహాఁ తే
కవి కోవిద కహి సకే కహాఁ తే ॥
తుమ ఉపకార సుగ్రీవహి కీన్హా
రామ మిలాయ రాజపద దీన్హా ॥

వేనోళ్ల నీ కీర్తిని గానం చేస్తూ శ్రీరాముడు ఆనందంతో నిన్ను కౌగిలించుకున్నాడు. సనకాది ఋషులు, బ్రహ్మాది దేవతలు, నారదుడు, సరస్వతి, ఆదిశేషుడు మొదలయినవారు — యమ కుబేరాది దిక్పాలురు, కవులు, కోవిదులు వంటి వారు ఎవరైనా నీ కీర్తిని ఏమని చెప్పగలరు? నీ మహిమ వర్ణించడానికి మాటలు చాలవు. నీవు సుగ్రీవునికి చేసిన గొప్ప ఉపకారము ఏమిటంటే రాముని తో పరిచయం చేయించి రాజపదవిని కలిగించావు.

తుమ్హరో మంత్ర విభీషణ మానా
లంకేశ్వర భయే సబ జగ జానా ॥
యుగ సహస్ర యోజన పర భానూ
లీల్యో తాహి మధుర ఫల జానూ ॥
ప్రభు ముద్రికా మేలి ముఖ మాహీ
జలధి లాంఘి గయే అచరజ నాహీ ॥
దుర్గమ కాజ జగత కే జేతే
సుగమ అనుగ్రహ తుమ్హరే తేతే ॥

నీ సలహాను విభీషణుడు అంగీకరించి లంకకు రాజైన విషయం జగమంతటికీ తెలిసిన విషయమే. యుగ సహస్ర యోజనముల దూరంలో ఉన్న సూర్యుడిని మధురఫలమని అనుకుని అవలీలగా నోటిలో వేసుకున్నవాడవు. శ్రీరామ ప్రభువు ముద్రిక (ఉంగరమును) నోటకరచుకుని సముద్రాన్ని ఒక్క ఉదుటన దాటావు — అందులో ఆశ్చర్యం ఏముంది? జగములో ఎంత కష్టమైన పనులైనా నీ అనుగ్రహము వలన సుగమము కాగలవు.

రామ దువారే తుమ రఖవారే
హోత న ఆజ్ఞా బిను పైఠారే ॥
సబ సుఖ లహై తుమ్హారీ శరణా
తుమ రక్షక కాహూ కో డరనా ॥
ఆపన తేజ సంహారో ఆపై
తీనోఁ లోక హాంక తేఁ కాంపై ॥
భూత పిశాచ నికట నహిఁ ఆవై
మహావీర జబ నామ సునావై ॥

శ్రీరామ ద్వారానికి నీవు కాపలాగా ఉన్నావు. నీ అనుమతి లేకపోతే ఎవరూ లోపలికి వెళ్ళలేరు. నీ శరణులో అందరూ సుఖముగా ఉంటారు. నీవే రక్షకుడవు అయినపుడు ఇంకా భయమెందుకు? నీ తేజస్సును నీవే నియంత్రించగలవు. నీ ఒక్క కేకతో మూడు లోకాలు కంపించగలవు. మహావీర అనే నీ నామమును విన్నప్పుడు భూతములు, ప్రేతములు, పిశాచములు దగ్గరకు రావు.

చారోఁ యుగ ప్రతాప తుమ్హారా
హై పరసిద్ధ జగత ఉజియారా ॥
సాధు సంతకే తుమ రఖవారే
అసుర నికందన రామ దులారే ॥
అష్టసిద్ధి నవ నిధి కే దాతా
అస వర దీన్హ జానకీ మాతా ॥
రామ రసాయన తుమ్హరే పాసా
సదా రహో రఘుపతి కే దాసా ॥

నాలుగు యుగాలలోనూ నీ ప్రతాపము ప్రసిద్ధమై జగత్తును వెలిగించుచున్నది. సాధువులకు, సంతులకు నీవు రక్షకుడవు. అసురులను నాశనం చేసినవాడవు, శ్రీరాముని ప్రేమపాత్రుడవు. ఎనిమిది సిద్ధులు మరియు తొమ్మిది నిధులను ప్రసాదించగల శక్తిని జానకీమాత నీకు వరంగా ఇచ్చినది. నీ వద్ద రామరసాయనము ఉన్నది. దానితో నీవు ఎల్లప్పుడూ రఘుపతికి శ్రద్ధాళువైన దాసునిగా ఉంటావు.

తుమ్హరే భజన రామ కో పావై
జన్మ జన్మ కే దుఖ బిసరావై ॥
అంతకాల రఘుపతి పుర జాయీ
జహాఁ జన్మ హరిభక్త కహాయీ ॥
ఔర దేవతా చిత్త న ధరయీ
హనుమత సేయి సర్వసుఖకరయీ ॥
సంకట హటై మిటై సబ పీరా
జో సుమిరై హనుమత బలవీరా ॥

నిన్ను భజించడం వలన శ్రీరాముడు లభించి, జన్మ జన్మలలో కూడుకున్న దుఃఖాలన్నీ మరచిపోతాయి. అంత్యకాలమున శ్రీరఘుపతి పురమునకు వెళతారు, తరువాత ఎక్కడ పుట్టినా హరిభక్తుడని కీర్తింపబడతారు. వేరే దేవతలను తలుచుకొనే అవసరం లేదు. ఒక్క హనుమంతుడినే సేవిస్తే సర్వ సుఖాలూ కలుగుతాయి. బలవీరుడైన హనుమంతుని స్మరించిన వారి కష్టాలు తొలగిపోతాయి, పీడలు చెరిగిపోతాయి.

జై జై జై హనుమాన గోసాయీ
కృపా కరహు గురుదేవ కీ నాయీ ॥
యహ శతవార పాఠ కర కోయీ
ఛూటహి బంది మహాసుఖ హోయీ ॥
జో యహ పఢై హనుమాన చాలీసా
హోయ సిద్ధి సాఖీ గౌరీసా ॥
తులసీదాస సదా హరి చేరా
కీజై నాథ హృదయ మహ డేరా ॥

జై జై జై హనుమాన స్వామికి జయము. గురుదేవుల వలె మాపై కృపను చూపుము. ఎవరైతే ఈ స్తోత్రమును నూరుసార్లు పఠిస్తారో వారు సమస్త బంధనముల నుండి విముక్తులై మహా సుఖమును పొందుతారు. ఎవరైతే ఈ హనుమాన్ చాలీసాను పఠిస్తారో, వారికి సిద్ధి కలుగుతుందని గౌరీశుడు (శివుడు) స్వయంగా సాక్షి. తులసీదాసు వలె నేనూ ఎల్లప్పుడూ హరికి (హనుమంతునికి) సేవకుడను. కాబట్టి ఓ నాథా! నా హృదయమును కూడా నీ నివాసముగా చేసుకో.

పవనతనయ సంకట హరణ
మంగళ మూరతి రూప ।
రామ లఖన సీతా సహిత
హృదయ బసహు సుర భూప ॥

పవన కుమారా, సంకటములను తొలగించువాడా, మంగళ మూర్తి స్వరూపా, ఓ హనుమంతా! రామ లక్ష్మణ సీతా సహితముగా దేవతారాజుగా నా హృదయమందు నివసించుము.

నాసై రోగ హరై సబ పీరా
జపత నిరంతర హనుమత వీరా ॥
సంకటసే హనుమాన ఛుడావై
మన క్రమ వచన ధ్యాన జో లావై ॥
సబ పర రామ తపస్వీ రాజా
తిన కే కాజ సకల తుమ సాజా ॥
ఔర మనోరథ జో కోయీ లావై
సోయి అమిత జీవన ఫల పావై ॥

ఓ వీరుడైన హనుమంతా! నిన్ను నిరంతరం జపించిన వారి రోగాలు నశించి పీడలు తొలగిపోతాయి. మనస్సు, కర్మ, వచనము చేత హనుమంతుని ధ్యానించిన వారిని ఆయన సమస్త సంకటముల నుండి విముక్తులను చేయగలడు. అందరిలో తపస్వియైన రాజు శ్రీరాముడు. ఆయన సమస్త కార్యాలు నీవే నెరవేర్చి రక్షించుచున్నావు. ఏ కోరికలతో నీ వద్దకు వచ్చినా, వారికి జీవితంలో అమితమైన ఫలితాలు లభిస్తాయి.